Geen boetes en terugbetalen leningen voor asielstatushouders

De Raad van State (RvS) heeft in 2025 bepaald dat DUO geen boetes mag opleggen als statushouders het inburgeringsexamen niet op tijd behalen. Ook mag DUO geen geld vorderen van een inburgeringslening. De RvS heeft in 2026 bepaald dat deze eerdere uitspraak ook van invloed is op alle eerdere besluiten over boetes en leningen. Asielstatushouders onder de Wi2013 krijgen terugbetaalde leningen en betaalde boetes terug.

Herstelactie en restitutie

De Nederlandse rechter bepaalde dat het stelselmatig opleggen van een boete bij het overschrijden van de inburgeringstermijn niet is toegestaan. De rechter heeft bepaald dat dit ook geldt voor onherroepelijke besluiten. De minister van SZW schrijft daarom in een brief aan de Tweede Kamer dat DUO de boetes voor asielstatushouders gaat terugbetalen. Ook mag DUO de lening niet terugvorderen. Leningen die al zijn terugbetaald, worden teruggestort. DUO start hiervoor een herstelactie. Asielstatushouders die inburgeren onder de Wi2013 krijgen alleen geld terug als zij aan 1 van onderstaande voorwaarden voldoen.

De asielstatushouder onder de Wi2013:

• heeft een boete van DUO betaald
• is gestart met het terugbetalen van de lening
• heeft een boete en lening allebei betaald.

Dan krijgt de asielstatushouder het betaalde bedrag van de boete en/of de lening teruggestort. Alle openstaande vorderingen van boete en/of lening worden kwijtgescholden.

Asielstatushouders Wi2021

Asielstatushouders onder de Wi2021 ontvangen geen lening van DUO voor inburgering. Zij krijgen daarom geen geld terug. Ook heeft DUO onder de Wi2021 geen boetes opgelegd aan asielstatushouders. Gemeenten kunnen nog wel boetes opleggen onder de Wi2021.

Gezins- en overige migranten

De uitspraak van de RvS is niet van toepassing op gezins- en overige migranten. DUO legt onder de Wi2013 en Wi2021 wel boetes op aan gezins- en overige migranten als zij verwijtbaar niet op tijd inburgeren. Zij krijgen geen geld terug.

Wat moet de asielstatushouder doen?

De asielstatushouder hoeft niets te doen. Voldoet de asielstatushouder aan bovenstaande voorwaarden? Dan informeert DUO de asielstatushouder in het najaar van 2026 per brief over de stappen in de herstelactie. DUO roept asielstatushouders op om te wachten tot zij hun persoonlijke brief krijgen. Met informatie uit de persoonlijke brief kan DUO de asielstatushouder verder helpen.

Doorgaan met inburgeren

Alle inburgeringsplichtigen worden opgeroepen om door te gaan met inburgeren.

Meer informatie

Meer informatie over dit onderwerp wordt gedeeld op deze website. Het besluit van de minister van SZW is terug te lezen in de kamerbrief Link opent externe pagina in een nieuw tabblad. Asielstatushouders die het betreft worden persoonlijk per brief geïnformeerd.